اسلام آباد (اي ڊي اين نيوز سنڌي – خاص تحقيقاتي رپورٽ): عالمي مارڪيٽ ۾ خام تيل جي قيمتن ۾ مسلسل ٿيل گهٽتائي بعد پاڪستان ۾ پڻ پيٽروليم شين جي اگهن ۾ وڏي لاٿ جا واضح امڪان پيدا ٿي ويا آهن. ذريعن موجب آئل اينڊ گئس ريگيوليٽري اٿارٽي (اوگرا) ايندڙ پندرهن ڏينهن واري مدو لاءِ پيٽرول ۽ ��يزل جي قيمتن ۾ 15 کان 20 رپيا في ليٽر تائين گهٽتائي جي سفارش واري سمري نئون حساب ڪتاب جوڙي ناڻي واري وزارت ڏانهن ارسال ڪري ڇڏي آهي. ان ممڪنه فيصلي سان ملڪ ۾ جاري سنگين معاشي بحران ۽ مهانگائي جي سٽيل عوام کي وڏو مالي رليف ملڻ جي اميد پيدا ٿي آهي.
عالمي منڊي ۾ برينٽ ڪروڊ جي اگهن ۾ گهٽتائي جو اثر
عالمي بورس ۽ آئل مارڪيٽ جي تازي جائزي موجب، برينٽ ڪروڊ (خام تيل) جي قيمتن ۾ عالمي سطح تي بيٽرين ۽ سپلائي چين جي بهتري سبب نمايان لاٿ آئي آهي. گذريل ڪجهه هفتن دوران بين الاقوامي منڊي ۾ تيل جا اگهه هيٺ اچڻ بعد مقامي سطح تي رپئي جي قدر ۾ برپا ٿيل نسبتي استحڪام به حڪومت کي هي موقعو فراهم ڪري رهيو آهي ته اها خام تيل جي ارزاني جو فائدو عوام تائين منتقل ڪري. مالي ماهرن موجب جيڪڏهن حڪومت عالمي مارڪيٽ ۾ ٿيل لاٿ جو پورو اثر مقامي قيمتن ۾ شامل ڪري ٿي ته اهو ملڪي تا��يخ ۾ گذريل ڪجهه مهينن جو سڀ کان وڏو رليف ثابت ٿيندو.
اوگرا جي سمري، پيٽروليم ليوي ۽ ناڻي وزارت جو حتمي جائزو
اوگرا پاران ناڻي وزارت ڏانهن موڪليل تجويز ۾ پيٽرول سان گڏ هاءِ سپيڊ ڊيزل، لائٽ ڊيزل ۽ مٽي جي تيل جي قيمتن ۾ به درجي به درجي گهٽتائي جي سفارش ڪئي وئي آهي. آئل ڪمپنين جي پريميئم، ايڪسچينج ريٽ، ۽ امپورٽ ڊيوٽي جي حساب ڪتاب کانپوءِ ناڻي واري وزارت هيءَ سمري وزيراعظم جي حتمي منظوريءَ لاءِ پيش ڪندي. تنهن هوندي به سرڪاري ناڻي واري شعبي ۾ اها اٽڪل به هلي رهي آهي ته ڇا حڪومت عوام کي پورو 20 رپيا في ليٽر رليف ڏيندي يا وري پيٽروليم ليوي (PL) ۾ معمولي واڌ ڪري پنهنجي ٽئڪس روينيو کي وڌائڻ جي ڪوشش ڪندي، ڇاڪاڻ ته آءِ ايم ايف جا ڪجهه سخت شراطون پڻ موجود آهن.
ٽرانسپورٽ، زراعت ۽ عام شين جي قيمتن تي مثبت اثر
پيٽرول ۽ خاص طور تي هاءِ سپيڊ ڊيزل جي قيمتن ۾ لاٿ جو سڌوسنئون مثبت اثر ملڪ جي ٽرانسپورٽ سيڪٽر، زراعت ۽ سامان برداري واري نظام تي پوندو. پاڪستان ۾ زرعي جنسن جي پوکائي، ٽرئڪٽرن، ٽيوب ويلن ۽ مال بردار ٽرڪن جو 70 سيڪڙو انحصار ڊيزل تي هوندو آهي. اگهن ۾ 15 کان 20 رپيا لاٿ سان بين الصوبائي ۽ بين الضلاعي ڀاڙن ۾ گهٽتائي ايندي، جنهن جي نتيجي ۾ سبزين، ميون، اٽي، ٻارڻ ۽ ٻين بنيادي خوراڪي شين جا اگهه به هيٺ اچڻ جي پوري اميد آهي.
عوامي حلقن جو ردعمل ۽ ضلعي انتظاميا کان مطالبا
ٻئي طرف، عوامي حلقن، پورھيت طبقي ۽ تاجر برادريءَ حڪومت کان پرزور مطالبو ڪيو آهي ته رڳو پيٽروليم شين جا اگهه گهٽائڻ ئي ڪافي ناهي، پر ضلعي انتظاميا کي متحرڪ ڪري بسن، ويگنن، ۽ سامان بردار گاڏين جا ڀاڙا پڻ سستا ڪرايا وڃن. عام طور تي ڏٺو ويو آهي ته تيل جي قيمتن ۾ لاٿ جي باوجود ٽرانسپورٽر ۽ واپاري شين جا اگهه گهٽائڻ کان پاسو ڪندا آهن. نئين قيمتن جي اعلان کان پوءِ پرائس ڪنٽرول ڪميٽين کي فعال بڻائي بليڪ مارڪيٽنگ ۽ گرانفروشيءَ خلاف سخت قانوني ڪارروائي ڪرڻ جي اشد ضرورت آهي.
حتمي اعلان ۽ ايندڙ حڪمت عملي
حڪومتي ذريعن جو چوڻ آهي ته وزيراعظم جي منظوريءَ بعد ناڻي واري وزارت نون اگهن جو رسمي نوٽيفڪيشن جاري ڪندي، جنهن کانپوءِ نوان اگهه ايندڙ 15 ڏينهن لاءِ سڄي ملڪ ۾ نافذ العمل ٿيندا. هاڻي سڄي ملڪ جي عوام جون نظرون وزيراعظم جي فيصلي تي جڙيل آهن ته هو عالمي مارڪيٽ جي ارزانيءَ جو ڪيترو ۽ ڪهڙي حد تائين سڌوسنئون فائدو عوام جي جھوليءَ ۾ وجهي ٿو.
