پاڪستان ۾ ذيابيطس وڌندڙ بحران بڻجي وئي پمز ۾ مريضن جو وڏو انگ ۽ شعور وڌائڻ وارا پروگرام جاري

بيطس دنيا جي سطح تي صحت جو وڌندڙ بحران بڻجي رهي آهي، جتي موجوده اندازن موجب 589 ملين بالغ (20–79 سال) هن مرض سان زندگي گذاري رهيا آهن، يعني هر 9 مان هڪ بالغ شوگر جو شڪار آهي. اندازو آهي ته 2050 تائين هي انگ 853 ملين تائين پهچي سگهي ٿو۔پاڪستان ۾ صورتحال تشويشناڪ آهي، جديد انگ اکرن موجب بالغن ۾ ذيابيطس جي شرح 31.4 سيڪڙو آهي، يعني لڳ ڀڳ 3 ڪروڙ 45 لک ماڻهو، جيڪو پاڪستان کي دنيا ۾ ذيابيطس جي وڌ کان وڌ بوجهه وارو ملڪ بڻائي ٿو۔اسلام آباد ۾ قائم پاڪستان انسٽيٽيوٽ آف ميڊيڪل سائنسز (پمز) ۾ ذيابيطس وارا مريض وڏي تعداد ۾ او پي ڊي وزٽس ۽ داخلا ۾ شامل آهن. هتي مريض ڊايابيٽڪ فوٽ، نيوراپٿي ۽ گردن جا مسئلا جهڙين پيچيدگين سان پيش ٿين ٿا۔ پمز ميڊيڪل او پي ڊي ۾ لڳ ڀڳ 10 هزار يا ان کان وڌيڪ مريض باقاعده فالو اپ تي آهن ۽ اها تعداد هر مهيني وڌي رهي آهي۔آڪٽوبر جي آخر کان نومبر 2025 تائين جنرل ميڊيسن ڊپارٽمينٽ پروفيسر ڊاڪٽر شفات خاتون جي قيادت ۾ مختلف تعليمي ۽ شعور وڌائڻ وارا پروگرام شروع ڪيا، جن ۾ آئي ايم سي بي H-9/4 اسلام آباد ۽ ڪيمسٽس يونيورسٽي ۾ پروگرام شامل هئا۔ 19 کان 26 نومبر تائين پمز ۾ پري-ڪانفرنس ورڪشاپ ۽ مرڪزي ’’ورلڊ ڊيا بائٽس ڊي 2025‘‘ ڪانفرنس منعقد ڪئي وئي، جنهن ۾ طرز زندگي جا گروپ سيشنز، اي آءِ اِن ميڊيسن تربيت ورڪشاپ، اهم تقريرون، پينل مباحثا ۽ عوامي شعور جا پروگرام شامل هئا۔بي نظير ڀٽو ميڊيڪل ڪاليج لياري ۾ ايڊوانس سرجري ۾ روبوٽ ذريعي مريضه جو ٽومر پڻ ڪڍيو ويو۔ جنرل ميڊيسن ڊپارٽمينٽ ۽ ٻين شعبن جي معالجين تي مشتمل شعور وڌائڻ وارو پروگرام متوازن غذا، گهٽ کنڊ، باقاعده ورزش، اسٽريس ۾ گهٽتائي ۽ معمولي اسڪريننگ تي زور ڏنو۔اهي سڀ سرگرميون واضح ڪن ٿيون ته پمز وڌندڙ ذيابيطس جي وبا سان منهن ڏيڻ لاءِ ڪميونٽي تائين رسائي، ابتدائي اسڪريننگ، احتياطي تعليم ۽ جديد طبي تربيت ذريعي پنهنجي عزم کي جاري رکيو آهي۔

پنھنجي راءِ لکو