پاڪستان :جي قومي اسيمبلي اڄ ٽوڙي ويندي

وزيراعظم شهباز شريف قومي اسيمبلي ٽوڙڻ بابت صدر عارف علوي کي سمري اماڻي ڇڏي آهي، جنهن کانپوءِ پارليامينٽ 9 آگسٽ اربع تي اڌ رات کان ٽوڙي ويندي جنهن کانپوءِ ملڪ ۾ چونڊن جي نگراني جو ڪم عبوري سيٽ اپ حوالي ڪيو ويندو. پر ملڪ جو مقبول ترين سياستدان عمران خان ان ۾ شامل نه ٿيندو عمران خان گذريل هفتي ڪرپشن جي الزام ۾ جيل ويو هو، جڏهن ته اليڪشن ڪميشن اڳوڻي وزيراعظم جي 5 سالن لاءِ نااهلي جو نوٽيفڪيشن جاري ڪري ڇڏيو آهي عبوري انتظاميه ڇا ڪندي قانون موجب چونڊون پارليامينٽ کي ٽوڙڻ جي 90 ڏينهن اندر ٿيڻ گهرجن، پر حڪومت اڳ ئي خبردار ڪري چڪي هئي ته انهن ۾ دير ٿيڻ جو امڪان آهي پاڪستان جون ڪيتريون ئي حریف پارٽيون عمران خان کي اقتدار تان هٽائڻ لاءِ متحد ٿي چڪيون آهن، پر اهي دنيا جي پنجين وڏي آبادي واري ملڪ ۾ گذريل ارڙهن مهينن دوران ٿوري مقبوليت حاصل ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿي ويون آهن پاڪستان آءِ ايم ايف جون سخت شرطون مڃڻ تي مجبور بين الاقوامي پئسي فنڊ کان نئين بيل آئوٽ پيڪيج جي باوجود، معيشت خراب ٿي وئي آهي وڌندڙ پرڏيهي قرض، وڌندڙ مهانگائي ۽ وسيع بيروزگاري ۽ خام مال خريد ڪرڻ لاءِ پرڏيهي مٽا سٽا جي کوٽ سبب ڪارخانا سڙي رهيا آهن جمهوريت ۾ ”فوجي نرسري جا سياسي گل احمد بلال محبوب، صدر پاڪستان انسٽيٽيوٽ آف ليجسليٽو ڊولپمينٽ اينڊ ٽرانسپيرنسي، هڪ ٿنڪ ٽينڪ، جو چوڻ آهي ته، ”اقتصادي فيصلا هميشه سخت ۽ اڪثر غير مقبول هوندا آهن، ان لاءِ حڪومت کي ضرورت آهي ته انهن کي ڊگهي عرصي تائين موثر طريقي سان لاڳو ڪرڻ جي ضرورت آهي هن وڌيڪ چيو ته هي اليڪشن اهم آهي ڇو ته ان جي نتيجي ۾ پنجن سالن لاءِ نئين حڪومت ايندي، جنهن کي بااختيار بڻائڻ گهرجي ته هو معاشي بحالي لاءِ ضروري فيصلا ڪري اليڪشن جي تاريخ تي سواليه نشان يترن ئي مهينن کان اها قياس آرائي آهي ته اليڪشن دير ٿي سگهي ٿي ڇو ته اسٽيبلشمينٽ ملڪ کي مستحڪم ڪرڻ چاهي ٿي، جيڪو ڪيترن ئي سيڪيورٽي، اقتصادي ۽ سياسي بحرانن کي منهن ڏئي رهيو آهي مئي جي مردم شماري جي تازي ڊيٽا ڇنڇر جي رات دير سان جاري ڪئي وئي ۽ حڪومت جو چوڻ آهي ته اليڪشن ڪميشن کي حلقن جي حدن کي ٻيهر ترتيب ڏيڻ لاءِ وقت جي ضرورت آهي، جيتوڻيڪ اهو وقت ڪيترن ئي سياسي پارٽين لاءِ ڏکيو هوندو، ان ڪري صورتحال پيدا ٿي سگهي ٿي پاڪستان آءِ ايم ايف جون سخت شرطون مڃڻ تي مجبور ولسن سينٽر ۾ سائوٿ ايشيا انسٽيٽيوٽ جي ڊائريڪٽر مائيڪل ڪوگلمين چيو آهي ته چونڊن ۾ دير سان حڪمران اتحادي پارٽين مسلم ليگ (ن) ۽ پاڪستان پيپلز پارٽي کي عمران خان جي پاڪستان تحريڪ انصاف جي چيلينجز کي منهن ڏيڻ لاءِ حڪمت عملي تيار ڪرڻ ۾ مدد ملي آهي. اي انصاف پارٽي بهرحال، هن چيو ته، “پر حقيقت ۾، چونڊن ۾ دير ٿي سگهي ٿي عوامي ڪاوڙ وڌائي سگهي ٿي ۽ هڪ اپوزيشن کي مضبوط ڪري سگهي ٿي جيڪا اڳ ۾ ئي مهينن جي ڪريڪ ڊائون سبب عوامي همدردي آهي عبوري انتظاميه لاءِ ڪم آسان ناهي پاڪستان ۾ ڪنهن به اليڪشن کي فوج جي حمايت حاصل آهي، جنهن 1947ع ۾ قوم جي پيدائش کان وٺي گهٽ ۾ گهٽ ٽي ڪامياب بغاوتون ڪيون آهن عمران خان جڏهن 2018ع ۾ اقتدار ۾ آيو ته ان کي به حقيقي وسيع حمايت حاصل هئي، پر تجزيه نگارن جو چوڻ آهي ته اهو صرف ملڪ جي طاقتور جنرلن جي آشيرواد سان ٿيو. بهرحال، بعد ۾ هن فوج جي خلاف مزاحمت جي خطرناڪ مهم شروع ڪئي ۽ فوج تي سياست ۾ مداخلت جو الزام هنيو. هن اهو به چيو ته هڪ انٽيليجنس آفيسر نومبر ۾ مٿس ناڪام قاتلاڻي ڪوشش جي پويان هو نگران حڪومت: ڇا سياستدانن جي هٿن مان راند نڪري سگهي ٿي عمران خان سڄي ملڪ ۾ وڏا وڏا جلسا منعقد ڪيا ۽ حڪومت تي وقت کان اڳ چونڊون ڪرائڻ لاءِ دٻاءُ وڌو ۽ پنهنجي ميمبرن جي استعيفيٰ تي مجبور ڪيو پر اهي سڀ حربا ناڪام ويا ڪوگلمن جو چوڻ آهي ته عبوري حڪومت ايندڙ مهينن ۾ هڪ مشڪل ڪم کي منهن ڏئي رهي آهي ”آخرڪار، عبوري انتظاميه لاءِ سڀ کان وڏو چيلينج اهو هوندو ته فرقيواريت کان مٿانهون ٿي اٿڻ ۽ سياستدانن ۽ فوج جي وچ ۾ سياسي ويڙهه ۾ نه ڦاسبو،“ هن چيو هي اصل ۾ هڪ هائپر-پارٽيزن ۽ هائپر پولرائزڊ وقت آهي ۽ اهو آسان نه هوندو ته هڪ غير سياسي سپروائيزر لاءِ انهي ماحول ۾ ڪم ڪرڻ ،“ هن چيو.