ٿر ۾ پيئڻ جي پاڻي جي کوٽ ۽ بند پيل آر او پلانٽ

ٿرپارڪر، سنڌين جو هڪ اهڙو علائقو آهي، جيڪو پاڪستان جي ڏکڻ اوڀر واري حصي ۾ واقع آهي. هيءَ سرزمين خوبصورتيءَ واري سرزمين آهي، جنهن ۾ ٻرندڙ ريل جا ٽڪرا، دلڪش منظر، ۽ هڪ متحرڪ ثقافت آهي، جيڪا صدين کان پراڻي روايتن ۾ جڙيل آهي. ان جي باوجود، هي هڪ دائمي چئلينجن جو ملڪ آهي. 22000 اسڪوائر ڪلوميٽر جي ايراضيءَ تي مشتمل ٿرپارڪر ضلعي لاءِ پاڻي جي پهچ هڪ اهم مسئلو آهي. هن علائقي ۾ 1.4 ملين کان وڌيڪ ماڻهو ۽ اٽڪل 5 ملين سر جانور رهن ٿا، جتي سالياني برسات جي اوسط 9 ملي ميٽر ٿي سگهي ٿي، ۽ خشڪي عام آهي جڏھن ت سنڌ م 5 سيڪڙو آباديءَ کي مٺو پاڻي ميسر آهي، جيتوڻيڪ ضلعي جي گاديءَ واري هنڌ مٺي کي مهيني ۾ ٻه ڀيرا مٺو پاڻي ملي ٿو.ٿري عوام جي زندگي کي بهتر بڻائڻ لاءِ ڪيتريون ئي حڪومتون اسڪيمون ته اعلان ڪري چڪيون آهن پر ڪو به ٺوس منصوبو مڪمل نه ٿي سگهيو آهي. ان جو هڪ مثال سنڌ حڪومت پاران 2015ع ۾ 33 ملين ڊالرن جو تجويز ڪيل منصوبو آهي، جنهن تحت ٿرپارڪر ۾ 750 ريورس اوسموسس (RO) واٽر پيوريفڪيشن پلانٽ لڳائڻا هئا بدقسمتيءَ سان ڪجھ سالن کان پوئي جيڪي آر او پلانٽس لگھايا ھئا انھن مان 85 سيڪڙو خراب ٿي چڪا آھن.ھڪڙو حل آھي پاڻي صاف ڪرڻ واري اندروني ٽيڪنالاجي استعمال ڪرڻ. اين جي او ٿرديپ رورل ڊولپمينٽ پروگرام (TRDP) تقريبن 1,000 ڳوٺن تائين پاڻي جي حلن تائين پهچڻ ۾ ڪامياب ٿي وئي آهي، اڪثر ڪري روايتي طريقن جي بنياد تي پاڻي جي رسائي ۽ صاف ڪرڻ جا طريقا استعمال ڪندي، جيڪي مقامي ماڻهن لاءِ وڌيڪ قابل قبول ٿيڻ لاءِ ٺاهيا ويا آهن صاف ڪرڻ جي اهڙي ئي هڪ ٽيڪنڪ ’مصيفا‘ آهي، جنهن ۾ پاڻي ذخيرو ڪرڻ لاءِ استعمال ٿيندڙ مٽيءَ جي ٿانون ۾ فلٽر جي طور تي چانديءَ سان علاج ڪيل 1 ڪلو گرام واري ٿلهي کي استعمال ڪيو ويندو آهي. اها ٽيڪنڪ، پاڪستان ڪائونسل فار سائنٽيفڪ اينڊ انڊسٽريل ريسرچ پاران تيار ڪئي وئي آهي، جيڪا پراڻين طريقن تي ٻڌل آهي ‏TRDP پڻ سولر ڊس انفڪشن سان تجربا ڪيا آهن، جنهن ۾ پاڻي کي شيشي جي ڪنٽينرز ۾ رکيل آهي.