ٽرمپ انتظاميا جو عالمي فوجداري عدالت

آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ جي انتظاميھ بين الاقوامي فوجداري عدالت آءِ سي سي جي خلاف سخت ترين پابنديون عائد ڪرڻ جون تيارين کي آخري شڪل ڏئي ڇڏي آھي. باخبر پرڏيھي ميڊيا رپورٽن موجب، وائٽ ھائوس ۽ متعلقھ ادارن پاران عالمي عدالت جي ڪمن ڪار کي محدود ڪرڻ ۽ ان جي عملدارن کي نشانو بڻائڻ جي حڪمت عملي تي غور ڪيو پيو وڃي، جنھن سان عالمي سطح تي نئين سياسي ۽ سفارتي محاذ آرائي شروع ٿيڻ جا پڪا امڪان پيدا ٿي ويا آھن.

نامور آمريڪي اخبار ‘وال اسٽريٽ جرنل’ پنھنجي رپورٽ ۾ انکشاف ڪيو آھي تھ ٽرمپ انتظاميھ عالمي فوجداري عدالت جي پاليسين ۽ ان جي تحقيقات تي سخت ڪاوڙ جو اظھار ڪندي اچي رھي آھي. اختيارين پاران اھو طئي ڪيو پيو وڃي تھ عدالت جي انھن عھديدارن ۽ جاچ ڪندڙن تي سفارتي ۽ معاشي پابنديون لاڳو ڪيون وڃن، جيڪي آمريڪا يا ان جي اتحادي ملڪن جي فوجي عملدارن خلاف ڪنھن بھ قسم جون جاچ پڙتال ڪري رھيا آھن. ان قدم جو مکيھ مقصد عالمي عدالتي ادارن جي اختيارن کي محدود ڪرڻ ۽ آمريڪي مفادن جو تحفظ ڪرڻ آھي.

سياسي تجزي نگارن موجب، ھن قسم جا قدم عالمي قانوني نظام ۽ بين الاقوامي ادارن جي ساک کي سخت نقصان پھچائي سگھن ٿا. آءِ سي سي دنيا بھر ۾ جنگي جرائم، انساني حقن جي سگين پامالين ۽ بين الاقوامي قانون جي ڌاڙيلن خلاف انصاف فراھم ڪرڻ جو مرڪزي ادارو سمجھيو ويندو آھي. آمريڪا پاران ان اداري تي پابندي جي ھڻڻ واريون خبرون سڄي دنيا ۾ سخت تشويش جي لھر پيدا ڪري چڪيون آھن، ۽ مختلف ملڪن جا اواڻ ان صورتحال تي گھري نظر رکي رھيا آھن.

رپورٽن ۾ اھو پڻ ٻڌايو ويو آھي تھ جلد ئي واشنگٽن مان ان سلسلي ۾ باضابطھ پڌرائي سامھون اچڻ جو امکان آھي، جنھن ۾ نون حڪمن نامن ۽ پابندين جي تفصيلن جو اعلان ڪيو ويندو. ٻئي پاسي، عالمي ادارن ۽ انساني حقن جي تنظيمن خبردار ڪيو آھي تھ جيڪڏھن آمريڪا جھڙي سپر پاور عالمي عدالتي ادارن جي رستي ۾ رنڍڪون وڌيون تھ ان سان بين الاقوامي قانون جي بالادستي کي سخت نقصان پھچندو ۽ دنيا ۾ بي قاعدگين ۾ واڌارو ٿيندو.