هڪ مصري انساني حقن جي تنظيم، انيشيئيٽو فار پرسنل رائيٽس (اي آءِ پي آر) جو چوڻ آهي ته مصر جي هڪ عدالت اڱاري تي انساني حقن جي نامور محقق پيٽرڪ زڪي کي ”غلط خبرون پکيڙڻ“ جي الزام ۾ ٽن سالن جي قيد جي سزا ٻڌائي آهي.”انهن کي هاڻي گرفتار ڪيو ويو آهي ۽ جيل منتقل ڪيو پيو وڃي ،“ اي آئي پي آر جي سربراهه حسام بهجت چيو.هن چيو ته ان فيصلي خلاف اپيل ڪرڻ ممڪن ناهي.زڪي کي فيبروري 2020 ۾ مصر جي دوري دوران گرفتار ڪيو ويو، جڏهن هو اٽلي جي بولوگنا يونيورسٽي ۾ گريجوئيٽ شاگرد هو.هن کي پڻ تقريبن 22 مهينن تائين حراست ۾ رکيو ويو هو پنهنجي اباڻي شهر منصوره ۾، قاهره کان 130 ڪلوميٽر اتر ۾، رياستي سيڪيورٽي ڪورٽ ۾ سندس مقدمو مڪمل ٿيڻ کان اڳ.زڪي تي ڪهڙو الزام آهي؟زڪي هڪ 2020 مضمون ۾ مصر جي قبطي عيسائي اقليت جي خلاف تعصب بابت لکيو ۽ هن تي ”جعلي خبر“ پکيڙڻ جو الزام هنيو ويو. قبطي عيسائي مصر جي 105 ملين جي آبادي جو 10 کان 15 سيڪڙو آهن.2022 ۾ ڊي ڊبليو سان هڪ انٽرويو ۾، زڪي چيو، “پراسيڪيوٽر سندس مضمون سان متفق نه هو.انهن جو چوڻ آهي ته عيسائي اقليت سان ڪو به امتيازي سلوڪ نه ڪيو وڃي ۽ انهن کي برابري جا حق حاصل آهن. هن پنهنجو دليل ختم ڪندي جج کي چيو ته مون کي وڌ کان وڌ سزا ڏني وڃي، بنا ڪنهن رحم جي.مقدمي جي عالمي برادري، خاص طور تي اٽلي پاران مذمت ڪئي وئي، جتي زڪي گرفتاري جي وقت بولوگنا يونيورسٽي ۾ پڙهندو هو.حڪومت مٿس نه رڳو ”غلط خبرون پکيڙڻ“ پر ”قومي سلامتي کي خراب ڪرڻ“ ۽ ”رياست جو تختو اونڌو ڪرڻ“ جو الزام پڻ لڳايو.اهو فيصلو اٽلي سان لاڳاپن کي خراب ڪري سگهي ٿوايمنسٽي انٽرنيشنل جي اطالوي شاخ مصري عدالت جي فيصلي کي ”توهين آميز فيصلو“ قرار ڏنو آهي.انساني حقن جي ڪارڪنن موجب ذڪي کي حراست دوران بجلي جا جھٽڪا ۽ تشدد جو نشانو بڻايو ويو.ٽلي ۾ هزارين ماڻهن زڪي جي آزاديءَ لاءِ درخواستن تي دستخط ڪيا، ۽ ملڪ جي سينيٽ کيس 2021 ۾ اطالوي شهريت ڏيڻ لاءِ ووٽ ڏنو.قاهره ۽ روم جي وچ ۾ لاڳاپا اڳ ۾ 2016 ۾ خراب ٿي ويا هئا، جڏهن گيوليو ريگيني، هڪ اطالوي ڊاڪٽريٽ شاگرد، مصر ۾ قتل ڪيو ويو.ان واقعي کانپوءِ ملڪ ۾ علمي آزادي بابت خدشا پيدا ٿيا.مصر عالمي تعليمي آزادي جي انڊيڪس جي هيٺئين نمبر تي آهي، جتي محقق اڪثر ڪري نظربند ڪيا ويندا آهن ۽ پوءِ انهن جي ڪم جي ڪري ايذايو ويندو آهي.
